Hukuki desteğe mi ihtiyacınız var?
Av. Mustafa KOCATEPE — 0506 773 3969
Reşit olmayanla cinsel ilişki suçu, Türk Ceza Kanunu’nun 104. maddesinde düzenlenmiş, cebir, tehdit veya hile bulunmayan hallerde uygulanan özel bir suç tipidir. Şikayete bağlı olması ve kısa şikayet süresi, sürecin en hassas noktalarından biridir.
Ana Noktalar
- TCK m.104/1, 15 yaşını tamamlamış ancak 18 yaşını doldurmamış kişiyle cebir/tehdit/hile olmaksızın cinsel ilişkiyi düzenler.
- Bu fıkra kapsamındaki suç, mağdurun şikayetine bağlıdır ve şikayet süresi 6 aydır.
- Failin mağdurla evlenme yasağı bulunması, evlat edinme öncesi bakımını üstlenmesi veya koruyucu aile olması halinde şikayet aranmaz.
Bu sayfada kısaca neler var?
- TCK 104’ün uygulama alanı: 15-18 yaş ve rıza
- Çocukların cinsel istismarından ayrım ve ispat
- Evlenme yasağı ve koruyucu aile hâlleri
- Altı aylık şikâyet süresi, vazgeçme, zamanaşımı ve görevli mahkeme
TCK 104. Madde Kapsamında Şikayet Süresi ve İstisnalar
TCK m.104/1 uyarınca, cebir, tehdit veya hile olmaksızın, 15 yaşını tamamlamış fakat henüz 18 yaşını doldurmamış bir kişiyle cinsel ilişkiye giren kimse, mağdurun şikayeti üzerine 2 yıldan 5 yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Bu suçta şikayet süresi, mağdurun veya kanuni temsilcisinin fiili ve faili öğrenmesinden itibaren 6 aydır; bu süre geçtikten sonra yapılan şikayet dikkate alınmaz. Ancak maddenin 2. ve 3. fıkralarında sayılan hallerde -failin mağdurla evlenme yasağı bulunması, evlat edinme öncesi mağdurun bakımını üstlenmesi veya koruyucu aile ilişkisi çerçevesinde koruma, bakım ve gözetim yükümlülüğü bulunması- kovuşturma şikayete bağlı değildir ve resen yürütülür. Hangi fıkranın uygulanacağının doğru tespiti, hem şikayet süresinin hem de yargılamanın seyrinin belirlenmesinde kritik öneme sahiptir.
Hangi fıkranın uygulanacağı, soruşturmanın başında ailenin ve mağdurun anlatımı, nüfus kayıtları ve taraflar arasındaki akrabalık ilişkisi incelenerek belirlenir. Bu tespit yanlış yapılırsa dava, şikâyet şartı aranması gerekirken resen yürütülebilir veya tersine resen yürütülmesi gereken bir dava şikâyet yokluğundan düşürülebilir.
Suçun unsurları: 15-18 yaş ve geçerli rıza
Reşit olmayanla cinsel ilişki suçu, on beş yaşını bitirmiş ancak on sekiz yaşını doldurmamış bir çocukla cebir, tehdit ve hile olmaksızın cinsel ilişkide bulunulmasıyla oluşur (TCK m.104/1). Kanun bu yaş grubundaki çocukların rızasına önem verir; ancak rızanın varlığı fiili suç olmaktan çıkarmaz, yalnızca daha ağır cezalı çocukların cinsel istismarı suçunun oluşmasını engeller. Yargıtay uygulamasında “cinsel ilişki” kavramı vücuda organ sokulmasını ifade eder; bu düzeye ulaşmayan rızaya dayalı cinsel davranışlar bu madde kapsamında değildir.
Mağdurun yaşı nüfus kaydıyla belirlenir; mağdur on beş yaşını henüz tamamlamamışsa rızanın hiçbir önemi yoktur ve fiil çocukların cinsel istismarıdır. On beş yaşını tamamlamış olsa bile fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama yeteneği gelişmemişse yine istismar hükümleri uygulanır; bu yetenek çoğunlukla Adli Tıp Kurumu raporuyla tespit edilir. Bu nedenle yaş ve algılama yeteneği, dosyanın ilk incelenmesi gereken iki unsurudur. Suçun cezası 2014 yılında altı ay-iki yıldan iki-beş yıla çıkarılmıştır; olay tarihine göre uygulanacak hüküm ayrıca belirlenir.
Çocukların cinsel istismarından ayrım ve ispat
On beş-on sekiz yaş arasındaki bir çocuğa karşı cinsel davranış cebir, tehdit, hile veya iradeyi etkileyen başka bir nedene dayanıyorsa fiil reşit olmayanla cinsel ilişki değil, çocukların cinsel istismarıdır (TCK m.103/1-b) ve organ sokma hâlinde ceza on altı yıldan az olamaz. Uygulamada en sık tartışılan konu, mağdurun zorla ilişkiye girildiğini, sanığın ise rıza bulunduğunu ileri sürdüğü dosyalardır.
Yargıtay Ceza Genel Kurulu’nun 30.10.2025 tarihli, E. 2022/125, K. 2025/440 sayılı kararında, on beş-on sekiz yaş arasındaki çocukların rızasına kanunun önem verdiği vurgulanmış; zor kullanıldığı iddiasının soyut kaldığı, adli tıp bulgularının zoru göstermediği dosyada şüpheden sanık yararlanır ilkesi gereğince eylemin reşit olmayanla cinsel ilişki suçunu oluşturduğu kabul edilerek Başsavcılık itirazı oybirliğiyle reddedilmiştir. Mağdurun aşamalardaki anlatımları, olayın ortaya çıkış biçimi ve tıbbi bulgular bu ayrımda birlikte değerlendirilir.
Evlenme yasağı ve koruyucu aile: şikâyet aranmayan hâller
Suç, mağdur ile arasında evlenme yasağı bulunan bir kişi tarafından işlenirse şikâyet aranmaz ve ceza on yıldan on beş yıla kadar hapistir (TCK m.104/2). Evlat edineceği çocuğun evlat edinme öncesi bakımını üstlenen veya koruyucu aile ilişkisi çerçevesinde koruma, bakım ve gözetim yükümlülüğü bulunan kişi tarafından işlenmesi de aynı cezayı gerektirir ve yine şikâyete bağlı değildir (m.104/3). Bu hâllerde dava ağır ceza mahkemesinde görülür.
Evlenme yasağının kapsamı Türk Medeni Kanunu’nun 129. maddesine göre belirlenir: üstsoy ile altsoy, kardeşler, amca, dayı, hala ve teyze ile yeğenleri, kayın hısımlığı oluşturan evlilik sona ermiş olsa bile eşlerden biri ile diğerinin üstsoyu veya altsoyu ve evlat edinen ile evlatlık arasında evlenme yasaktır. Yargıtay 9. Ceza Dairesi’nin 20.12.2022 tarihli, E. 2021/16571, K. 2022/11683 sayılı kararında, mağdurla arasında bu anlamda akrabalık bağı bulunmayan sanık hakkında ikinci fıkranın uygulanması suç vasfında yanılgı sayılmış ve hüküm oybirliğiyle bozulmuştur.
Şikâyet süresi kaçırılırsa ne olur?
Temel hâlde şikâyet, mağdurun veya kanuni temsilcisinin fiili ve faili öğrendiği günden itibaren altı ay içinde yapılmalıdır (TCK m.73). Şikâyet hakkı olan birkaç kişiden biri, örneğin anne veya baba, süreyi kaçırsa bile diğerinin hakkı düşmez. Sürenin başlangıcı, çoğu zaman ailenin olayı ne zaman öğrendiğine ilişkin beyanlar ve yazışmalarla tespit edilir.
Süre geçtikten sonra yapılan şikâyetle dava yürütülemez. Yargıtay 9. Ceza Dairesi’nin 21.11.2023 tarihli, E. 2023/5022, K. 2023/7539 sayılı kararında, eylemin şikâyete tabi reşit olmayanla cinsel ilişki suçunu oluşturduğu ve mağdurenin altı aylık süre geçtikten sonra şikâyetçi olduğu belirtilerek, düşme kararı verilmesi gerekirken mahkûmiyet hükmü kurulması hukuka aykırı bulunmuş ve hüküm oybirliğiyle bozulmuştur. Dava çocukların cinsel istismarı iddiasıyla açılmış olsa bile mahkeme eylemi reşit olmayanla cinsel ilişki olarak nitelendirirse şikâyet şartı ve süresi bu aşamada ayrıca denetlenir.
Şikâyetten vazgeçme, evlilik ve uzlaşma
Temel hâlde şikâyetten vazgeçme davayı düşürür; ancak hüküm kesinleştikten sonraki vazgeçme cezanın infazına engel olmaz ve vazgeçme, kabul etmeyen sanığı etkilemez (TCK m.73/4-6). Mağdur çocuk olduğundan vazgeçme beyanının kim tarafından ve hangi koşullarda verildiği, çocuğun iradesinin baskı altında kalıp kalmadığı mahkemece değerlendirilir. Evlenme yasağı veya koruyucu aile ilişkisi bulunan hâllerde ise vazgeçmenin davaya etkisi yoktur ve yargılama kamu adına sürer.
Fail ile mağdurun sonradan evlenmesi kanunda ayrı bir düşme sebebi olarak düzenlenmemiştir; bu durum ancak temel hâlde şikâyetten vazgeçme yoluyla sonuç doğurabilir. Cinsel dokunulmazlığa karşı suçlarda uzlaştırma yoluna gidilemeyeceğinden (CMK m.253/3), bu suç da uzlaştırma bürosuna gönderilmez. Taraflar arasında aile içinde varılan anlaşmaların hukuki sonucu bu nedenle sınırlıdır. Vazgeçme dilekçesinin savcılığa veya mahkemeye verilmesi ve çocuğun kanuni temsilcisinin de beyanının alınması gerekir.
Zamanaşımı, görevli mahkeme ve tutuklama
Temel hâlin cezası iki yıldan beş yıla kadar hapis olduğundan dava zamanaşımı sekiz yıldır (TCK m.66/1-e); evlenme yasağı bulunan hâlde süre on beş yıldır. Fail mağdurun üstsoyu veya üzerinde hüküm ve nüfuzu olan bir kişiyse zamanaşımı çocuğun on sekiz yaşını bitirdiği günden itibaren başlar (m.66/6). Temel hâl asliye ceza mahkemesinde, ikinci ve üçüncü fıkralardaki hâller ağır ceza mahkemesinde görülür.
Reşit olmayanla cinsel ilişki, tutuklama nedeninin var sayılabileceği katalog suçlar arasında yer almaz; tutuklama için kaçma veya delilleri karartma şüphesi gibi somut bir neden gerekir. Mağdur çocuk olduğundan vekili yoksa istem aranmaksızın barodan avukat görevlendirilir (CMK m.234/2) ve ifadesi uzman eşliğinde alınır. Suçun mağduru on sekiz yaşından küçük olduğundan Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı da davaya katılabilir. Fail suç tarihinde on sekiz yaşından küçükse çocuklara özgü kovuşturma hükümleri uygulanır.
Aileler ve sanıklar için dikkat edilmesi gerekenler
Aile açısından ilk önemli nokta, olayın öğrenildiği tarihin ve şikâyet süresinin takip edilmesidir. Çocuğun güvenliğinin sağlanması, yazışmaların ve fotoğrafların silinmeden korunması ve çocuğun tekrar tekrar sorgulanmaması gerekir. Çocuğun aynı zamanda evden ayrılıp fail yanında kalmış olması, çocuğun kaçırılması ve alıkonulması gibi ayrı bir suçu da gündeme getirebilir.
Sanık açısından ise mağdurun yaşını bilip bilmediği, ilişkinin rızaya dayalı olup olmadığı ve şikâyetin süresinde yapılıp yapılmadığı savunmanın temel konularıdır. Mağdurun yaşında yanılma iddiası, ancak somut ve inandırıcı olgularla desteklenirse değerlendirilir. İlk ifadenin müdafi ile verilmesi ve yazışmaların bütün olarak dosyaya sunulması, olayın doğru nitelendirilmesine yardımcı olur. Cinsel suçların ortak usul kuralları için Fethiye cinsel suçlar avukatı, on beş yaş altı ve zor içeren hâller için Fethiye cinsel istismar avukatı sayfalarımıza bakabilirsiniz.
Sonuç
Bu suç isnadıyla karşılaşan tarafların, olayın hangi fıkra kapsamında değerlendirildiğini ve şikayet süresinin işleyip işlemediğini ivedilikle netleştirmesi gerekir.
Reşit olmayanla cinsel ilişki dosyalarında mağdurun yaşı, algılama yeteneği, rızanın varlığı ve taraflar arasındaki akrabalık ilişkisi, suçun hangi madde kapsamında kalacağını belirler. Temel hâlde altı aylık şikâyet süresi, davanın görülebilmesinin ön şartıdır. Sonuç her dosyada somut delillere bağlıdır.
Sıkça Sorulan Sorular
Fethiye’de reşit olmayanla cinsel ilişki nedir?
TCK m.104 kapsamında, cebir, tehdit veya hile olmaksızın 15-18 yaş arasındaki bir kişiyle cinsel ilişkiye girilmesidir.
Reşit olmayanla cinsel ilişki durumunda kimlere başvurabilirim?
Bir ceza avukatına, ayrıca gerektiğinde sosyal hizmet ve çocuk koruma kurumlarına başvurabilirsiniz.
Reşit olmayanla cinsel ilişki neden yasaktır?
Çocukların ve genç bireylerin cinsel dokunulmazlığının ve gelişiminin korunması amacıyla yasal düzenleme yapılmıştır.
Fethiye’de reşit olmayanla cinsel ilişki cezası nedir?
TCK m.104/1 uyarınca 2 yıldan 5 yıla kadar hapis cezası öngörülmüştür; şikayete bağlı hallerde şikayet süresi 6 aydır.
Fethiye’de cinsel istismar nasıl tanımlanır?
Cinsel istismar, 15 yaşını tamamlamamış bir çocuğa karşı her türlü cinsel davranışı ya da 15-18 yaş arasında cebir/tehdit/hile ile gerçekleştirilen cinsel davranışı ifade eder (TCK m.103).
Cinsel istismara uğramış bir çocuk ne yapmalıdır?
Güvendiği bir yetişkinle konuşmalı ve durum hemen kolluk veya savcılığa bildirilmelidir.
Fethiye’de cinsel istismar davalarında avukatın rolü nedir?
Avukat, mağdurun haklarını koruyarak yasal süreçlerde rehberlik eder ve ifade alımından mahkeme sürecine kadar destek sağlar.
Hangi durumlarda şikayet aranmaz?
Failin mağdurla evlenme yasağı bulunması, evlat edinme öncesi bakımını üstlenmesi veya koruyucu aile olması hallerinde kovuşturma şikayete bağlı değildir.
Fethiye’deki bu tür davalar ne kadar sürer?
Davanın süresi, delillerin toplanmasına ve mahkeme takvimine bağlı olarak değişiklik gösterir.
Reşit olmayanla cinsel ilişki davasında mağdur kimdir?
TCK m.104 kapsamında mağdur, 15-18 yaş arasındaki kişidir.
Reşit olmayanla cinsel ilişkide şikâyet süresi kaçırılırsa ne olur?
Temel hâlde altı aylık süre geçtikten sonra yapılan şikâyetle dava yürütülemez ve düşme kararı verilir. Evlenme yasağı veya koruyucu aile ilişkisi bulunan hâllerde şikâyet aranmaz.
Fail ile mağdurun evlenmesi davayı düşürür mü?
Evlilik kanunda ayrı bir düşme sebebi olarak düzenlenmemiştir; temel hâlde ancak şikâyetten vazgeçme yoluyla sonuç doğurabilir. Bu suçta uzlaştırma yoluna gidilemez.
Hukuki Desteğe mi İhtiyacınız Var?
Bu makalede ele aldığımız konular hakkında bireysel durumunuza özel danışmanlık almak istiyorsanız bizimle iletişime geçebilirsiniz.
Telefon: 0506 773 3969
E-posta: avmustafakocatepe@gmail.com
Adres: Cumhuriyet Mah. 502. Sk. No:1/6 Fethiye / Muğla
WhatsApp: 0506 773 3969
İlk görüşme randevusu için bize ulaşın.
Dosyanızı değerlendirmek için bize ulaşabilirsiniz
Av. Mustafa Kocatepe
Yasal Uyarı: Bu makalede yer alan bilgiler genel nitelikte olup hukuki mütalaa veya tavsiye niteliği taşımamaktadır. Hak kaybına uğramamak adına somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir. — Av. Mustafa Kocatepe