Fethiye Anlaşmalı Boşanma Avukatı

Anlaşmalı boşanma, Türk Medeni Kanunu’nun 166. maddesinin üçüncü fıkrasında düzenlenmiş özel bir boşanma yoludur. Şartların eksiksiz sağlanması, davanın genellikle tek celsede sonuçlanmasını mümkün kılar.

Ana Noktalar

1. Anlaşmalı boşanma için evliliğin en az 1 yıl sürmüş olması gerekir.
2. Taraflar ya birlikte başvurmalı ya da bir eşin açtığı davayı diğeri kabul etmelidir.
3. Hakim, tarafları bizzat dinleyip boşanmanın mali sonuçları ile çocuklara ilişkin protokolü uygun bulmalıdır.

TMK 166/3 Kapsamında Anlaşmalı Boşanmanın Şartları

TMK m.166/3 uyarınca, evlilik en az bir yıl sürmüşse, eşlerin birlikte başvurması ya da bir eşin açtığı davayı diğerinin kabul etmesi halinde, evlilik birliği temelinden sarsılmış sayılır. Bu düzenleme, tarafların aceleyle verilmiş kararlarla evliliklerini bitirmesini önlemeyi amaçlayan bir tür bekleme süresi niteliğindedir. Boşanmanın gerçekleşmesi için hakimin, tarafları bizzat dinleyerek iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmesi ve boşanmanın mali sonuçları ile çocukların durumu (velayet, nafaka, kişisel ilişki) hususunda taraflarca hazırlanan protokolü uygun bulması gerekir. Hakim, tarafların ve çocukların menfaatlerini göz önünde tutarak bu protokolde gerekli gördüğü değişiklikleri yapabilir; değişiklik taraflarca kabul edilmezse dava, çekişmeli boşanma davası olarak görülmeye devam eder.

Bir Yıllık Evlilik Süresi Şartı Gerçekleşmezse Ne Olur?

TMK m.166/3’teki bir yıllık süre, evlilik cüzdanındaki resmî nikâh tarihinden itibaren hesaplanır ve dava tarihinde henüz dolmamışsa hâkim, anlaşmalı boşanma hükümlerini uygulayamaz. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2013/24061, K. 2014/275, T. 13.01.2014: Tarafların evlilik tarihi ile dava tarihi arasında bir yıllık sürenin dolmadığı bir dosyada, mahkemenin TMK m.166/3 uyarınca anlaşmalı boşanmaya karar vermesinin usul ve yasaya aykırı olduğu; bu durumda delillerin toplanarak TMK m.166’nın birinci ve ikinci fıkrasındaki genel boşanma sebebi ve kusur şartlarının araştırılması gerektiği belirtilmiştir. Bir başka deyişle, evlilik süresi bir yılı doldurmadan mahkemeye sunulan protokol tek başına yeterli değildir; dava, kusura dayalı genel hükümler çerçevesinde incelenmeye devam eder ve taraflar anlaşmış olsa da tek celsede sonuçlanma imkânı ortadan kalkar. Fethiye’de anlaşmalı boşanma davası açmayı düşünen eşlerin dava dilekçesini hazırlamadan önce bu bir yıllık süreyi net şekilde hesaplaması bu yüzden önemlidir.

Boşanma Protokolünün İçeriği: Nafaka, Tazminat, Velayet ve Mal Paylaşımı

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E. 2017/2650, K. 2019/485, T. 18.04.2019 kararında, TMK m.166/3’te geçen “boşanmanın malî sonuçları” ifadesiyle TMK m.174’ün birinci fıkrasında düzenlenen maddi tazminatın, ikinci fıkrasında düzenlenen manevi tazminatın ve TMK m.175’te düzenlenen yoksulluk nafakasının kastedildiğini, “çocukların durumu” ifadesiyle de velayetin kime verileceğini, velayet kendisine verilmeyen eş ile çocuk arasında TMK m.182 uyarınca kurulacak kişisel ilişkiyi ve çocuklar için ödenecek iştirak nafakasını kastettiğini açıklamıştır. Anlaşmalı boşanma protokolü, uygulamada genellikle bu başlıkları tek tek düzenler ve hâkimin onayına bu haliyle sunulur.

Mal paylaşımı ise farklı bir kategoridedir. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2021/5561, K. 2022/263, T. 19.01.2022: Mal rejiminin tasfiyesinin boşanmanın eki niteliğinde olmadığı, bu nedenle anlaşmalı boşanma kararı için mal rejimi konusunda ayrıca bir anlaşmaya varılmasının zorunlu olmadığı; ancak taraflar dilerse protokole mal paylaşımına ilişkin hükümler eklenmesine de yasal bir engel bulunmadığı vurgulanmıştır. Bu nedenle taraflar mal paylaşımı konusunu protokole dahil etmeyip TMK m.202 ve devamındaki maddelerde düzenlenen edinilmiş mallara katılma rejimi kapsamında ayrı bir dava yoluyla da çözebilir.

Hâkimin Protokole Müdahale Yetkisinin Sınırları

Çocuklarla İlgili Hükümlerde Hâkimin Rolü

TMK m.166/3 uyarınca hâkim, tarafların ve çocukların menfaatini göz önünde tutarak protokolde gerekli gördüğü değişiklikleri yapabilir; ancak bu yetkinin nasıl kullanılacağı Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun E. 2017/2650, K. 2019/485, T. 18.04.2019 sayılı kararında ayrıntılı biçimde çizilmiştir: Hâkimin protokolün bir bölümünü uygun bulmaması hâlinde yapması gereken, taraflara bu konuda bir öneri sunmak, öneri kabul edilirse buna göre karar vermek, kabul edilmez ve yeni bir düzenlemede de anlaşılamazsa davayı TMK m.166/1 uyarınca çekişmeli boşanma davası olarak sürdürmektir; hâkimin, taraflara öneri sunmadan kendiliğinden bir düzenleme yaparak anlaşmalı boşanma hükmü kurması usule aykırıdır. Bu ilke kişisel ilişki hükmüne de aynen uygulanır: protokolün kişisel ilişkiyle ilgili bölümü hâkim tarafından kabul edilmediğinde, taraflara bu konuda öneride bulunulmadan karar verilmesi de bozma sebebidir. Buradan çıkan sonuç, hâkimin müdahale yetkisinin boşanmanın malî sonuçları ile çocuklarla ilgili hükümlerle sınırlı olduğu, mal paylaşımına ilişkin özel hukuk anlaşmasının ise bu müdahale mekanizmasının dışında kaldığıdır.

Karar Kesinleştikten Sonra Protokole İtiraz Edilebilir mi?

Aynı Hukuk Genel Kurulu kararına göre, hâkim tarafından onaylanan protokole dayalı anlaşmalı boşanma kararı verildikten sonra taraflardan biri, yalnızca hata, hile veya korkutma gibi irade fesadı hâllerinin varlığını ciddi delillerle ortaya koyarak karardan dönülmesini isteyebilir; salt pişmanlık veya sonradan fikir değiştirme bu kapsamda yeterli görülmez. Bu nedenle protokolün imzalanmadan önce bir avukat tarafından incelenmesi, ileride ortaya çıkabilecek itiraz risklerini azaltır.

Anlaşmalı Boşanma İçin Gerekli Belgeler ve Süreç

Anlaşmalı boşanma davası açılırken mahkemeye genellikle şu belgeler sunulur: taraflara ait kimlik fotokopisi, evlilik cüzdanının fotokopisi, tarafların imzaladığı boşanma protokolü, varsa ortak çocuklara ait doğum belgesi veya nüfus kayıt örneği ve vekille takip ediliyorsa boşanma davasına özel vekâletname. Dava dilekçesi ve protokol mahkemeye sunulduktan sonra duruşma günü belirlenir; TMK m.166/3 gereği taraflar duruşmada bizzat hazır bulunup iradelerini hâkime sözlü olarak da doğrulamak zorundadır, vekil aracılığıyla takip yalnızca bu şartı ortadan kaldırmaz. Hâkim protokolü TMK m.184/5 uyarınca onaylamadıkça protokol hükümleri geçerlilik kazanmaz; protokol eksiksiz ve tarafların gerçek iradesini yansıtır nitelikteyse dava genellikle tek celsede sonuçlanabilir. Süreç, protokolün eksiksiz hazırlanmış olmasına, çocuk bulunup bulunmamasına ve mahkemenin dosya yoğunluğuna göre uzayabilir; taraflar arasında mal paylaşımı, velayet veya nafaka konularında anlaşma sağlanamazsa dosya, Fethiye Çekişmeli Boşanma Avukatı sayfamızda ele aldığımız çekişmeli boşanma sürecine döner. Fethiye ve çevresinde görülen aile hukuku uyuşmazlıklarına ilişkin genel bilgi için Fethiye Aile Mahkemesi Avukatı sayfamızı da inceleyebilirsiniz.

Sonuç

Anlaşmalı boşanmak isteyen çiftlerin, protokolü TMK m.166/3’te aranan şartlara uygun ve eksiksiz hazırlaması, davanın tek celsede sonuçlanma ihtimalini artırır. Çekişmeli boşanma sürecine geçilmesi hâlinde uygulanan genel şartlar ve masraflar için Boşanma Davası sayfamızı da inceleyebilirsiniz.

Konu	Anlaşmalı Boşanma	Çekişmeli Boşanma
Yasal Dayanak	TMK m.166/3	TMK m.166/1-2
Evlilik Süresi Şartı	En az 1 yıl	Aranmaz
Mali Sonuçlar ve Çocuklar	Protokolle önceden anlaşılır, hâkimin onayına sunulur	Yargılama sonunda mahkemece belirlenir
Protokolde Anlaşmazlık Çıkarsa	Hâkim öneri sunar; kabul edilmezse dava çekişmeliye döner	—

Sıkça Sorulan Sorular

Fethiye anlaşmalı boşanma davası nedir?

TMK m.166/3 uyarınca, en az 1 yıl evli olan eşlerin birlikte başvurması veya birinin davasını diğerinin kabul etmesiyle görülen boşanma türüdür.

Anlaşmalı boşanma için gerekli belgeler nelerdir?

Nüfus cüzdanı, evlilik cüzdanı, tarafların imzaladığı boşanma protokolü ve varsa çocukların doğum belgeleri gerekir.

Anlaşmalı boşanma süreci ne kadar sürer?

Şartlar eksiksiz sağlandığında dava genellikle tek celsede, kısa sürede sonuçlanabilir.

Fethiye’de boşanma avukatı tutmanın avantajları nelerdir?

Avukat, protokolün TMK m.166/3’teki şartlara uygun hazırlanmasını sağlar ve sürecin usul hatası olmadan ilerlemesine yardımcı olur.

Anlaşmalı boşanma davasında çocukların velayeti nasıl belirlenir?

Taraflar velayeti protokolde belirler; hakim çocuğun üstün yararına aykırı bulursa değişiklik isteyebilir (TMK m.182).

Anlaşmalı boşanma davasında ne tür maddeler yer alabilir?

Mal paylaşımı, nafaka, çocukların velayeti ve kişisel ilişki hakkı gibi konular protokolde yer alabilir.

Eşler anlaşmazlık durumunda yeniden davaya başvurabilir mi?

Protokol hakim tarafından uygun bulunmazsa dava çekişmeli boşanma olarak devam edebilir.

Anlaşmalı boşanma davasında avukat zorunlu mu?

Zorunlu değildir, ancak protokolün usulüne uygun hazırlanması için avukat desteği önerilir.

Boşanma sonrası mal paylaşımı nasıl yapılır?

Taraflar arasında farklı bir mal rejimi seçilmediyse TMK m.202 ve devamı maddeleri uyarınca edinilmiş mallara katılma rejimi uygulanır.

Anlaşmalı boşanma davası geri alınabilir mi?

Mahkeme süreci sonuçlanmadan önce taraflar anlaşmadan vazgeçebilir; bu durumda dava çekişmeli boşanmaya dönüşebilir.

Anlaşmalı boşanmada bir yıllık evlilik süresi şartı her davada aranır mı?

Evet; TMK m.166/3 uyarınca bu süre dava tarihinde dolmamışsa hâkim anlaşmalı boşanmaya karar veremez, dosya TMK m.166’nın birinci ve ikinci fıkrasındaki genel boşanma sebebi çerçevesinde incelenmeye devam eder.

Boşanma protokolünde mal paylaşımına yer verilmesi zorunlu mudur?

Hayır; Yargıtay içtihadına göre mal rejiminin tasfiyesi boşanmanın eki niteliğinde değildir, taraflar dilerse bu konuyu protokole ekleyebilir ya da ayrı bir dava ile çözebilir.

Hâkim, anlaşmalı boşanma protokolündeki çocukla ilgili hükümleri değiştirebilir mi?

Hâkim çocuğun menfaatini gözeterek protokolün ilgili bölümünü uygun bulmayabilir; bu durumda önce taraflara bir öneri sunması, öneri kabul edilmezse davanın çekişmeli boşanma olarak sürdürülmesi gerekir.

Anlaşmalı boşanma kararı kesinleştikten sonra protokole itiraz edilebilir mi?

Ancak hata, hile veya korkutma gibi irade fesadı hâllerinin ciddi delillerle ispatlanması durumunda itiraz mümkündür; salt pişmanlık veya fikir değişikliği bu kapsamda yeterli görülmez.

Anlaşmalı boşanma ile çekişmeli boşanma arasındaki fark nedir?

Anlaşmalı boşanmada taraflar boşanma ve fer’i hükümler üzerinde protokolle anlaşır; çekişmeli boşanmada ise mal paylaşımı, velayet veya nafaka gibi konularda uyuşmazlık bulunur ve bu talepler mahkemece ayrı ayrı incelenir.

Yasal Uyarı: Bu makalede yer alan bilgiler genel nitelikte olup hukuki mütalaa veya tavsiye niteliği taşımamaktadır. Hak kaybına uğramamak adına somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir. — Av. Mustafa Kocatepe