Fethiye Kıdem – İhbar Tazminatı Avukatı

Kıdem tazminatı, 1475 sayılı Kanun’un halen yürürlükte olan 14. maddesinde; ihbar tazminatı ise 4857 sayılı İş Kanunu’nun 17. maddesinde düzenlenmiştir. İkisinin hak kazanma şartları ve hesaplama yöntemleri birbirinden farklıdır.

Ana Noktalar

1. Kıdem tazminatı için aynı işverene bağlı olarak en az 1 yıl çalışmış olmak gerekir.
2. İhbar süresi, işçinin kıdemine göre 2-8 hafta arasında değişir.
3. Her iki tazminat türünde de zamanaşımı süresi 5 yıldır.

1475 Sayılı Kanun m.14: Kıdem Tazminatına Hak Kazanma Şartları

1475 sayılı Kanun’un 14. maddesi uyarınca kıdem tazminatına hak kazanabilmek için işçinin aynı işverene bağlı olarak en az 1 yıl çalışmış olması gerekir. Bu süre dolduktan sonra iş sözleşmesinin işveren tarafından haklı bir sebep olmaksızın feshedilmesi, işçinin haklı sebeple feshi, emeklilik, askerlik veya kadın işçinin evlilik tarihinden itibaren 1 yıl içinde kendi isteğiyle ayrılması gibi hallerde kıdem tazminatı hakkı doğar. İhbar tazminatı ise İş Kanunu m.17’de düzenlenen bildirim sürelerine (6 aya kadar 2 hafta, 6 ay-1,5 yıl arası 4 hafta, 1,5-3 yıl arası 6 hafta, 3 yıldan fazla 8 hafta) uyulmadan yapılan fesihlerde gündeme gelir. Her iki tazminat türünde de zamanaşımı süresi 5 yıldır; bu süre iş sözleşmesinin sona erdiği tarihten itibaren işlemeye başlar.

Kıdem ve ihbar tazminatı, işçinin çıplak ücreti değil “giydirilmiş ücret” üzerinden hesaplanır. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin 05.10.2021 tarihli, E. 2021/9570, K. 2021/13671 sayılı kararında, İş Kanunu m.32’deki asıl ücrete ek olarak işçiye sağlanan ikramiye, devamlılık arz eden prim, yakacak/giyecek yardımı, kira, servis ve yemek yardımı gibi para ile ölçülebilen menfaatlerin de tazminata esas ücrete dahil edilmesi gerektiği; işçiye sağlanan özel sağlık veya hayat sigortası prim ödemelerinin dahi bu kapsamda değerlendirileceği belirtilmiştir.

Kıdem tazminatı, 1475 sayılı Kanun m.14’ün son fıkrası uyarınca, Devlet Memurları Kanunu’na tabi en yüksek Devlet memuruna ödenen bir yıllık kıdem tazminatı tutarını aşamaz; bu “kıdem tazminatı tavanı” her yıl yeniden belirlenen bir üst sınırdır ve hesaplamada bu tavan dikkate alınmalıdır.

İşe iade sonrası kıdem ve ihbar tazminatı hangi tarihteki ücretten hesaplanır?

İş güvencesi kapsamındaki bir işçi kesinleşen işe iade kararı üzerine yasal süresinde işverene başvurduğunda, işveren işçiyi işe başlatmazsa, Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin E. 2021/9570, K. 2021/13671 sayılı kararına göre iş sözleşmesi, işe başlatılmayacağının açıklandığı tarihte veya bir aylık başlatma süresinin sonunda feshedilmiş sayılır. Kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, izin ücreti ve işe başlatmama tazminatının hesabında esas alınacak ücret, bu fesih tarihindeki ücrettir. Aynı kararda, bu tarihteki ücretin ispat yükünün işçide olduğu; ücretin, geçersiz fesih tarihindeki ücrete asgari ücret artışı oranında zam yapılarak değil, hem ilk fesih hem de başlatmama tarihinde aynı işyerinde çalışan bir “emsal işçi”nin ücreti araştırılarak belirlenmesi gerektiği; emsal işçi gösterilemezse işçinin daha yüksek ücret iddiasını ispat edememiş sayılacağı belirtilmiştir.

Sonuç

Kıdem ve ihbar tazminatı taleplerinde, işçinin çalışma süresinin ve fesih sebebinin doğru tespiti, hangi tazminata ve ne miktarda hak kazanıldığını doğrudan belirler. İş hukukunun diğer başlıkları hakkında genel bilgiye Fethiye İş Hukuku Avukatı sayfamızdan ulaşabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Kıdem tazminatı nedir?

İşçinin belirli şartlar altında işten ayrılması durumunda çalıştığı süreye göre işverenden hak ettiği tazminattır.

İhbar tazminatı nedir?

İş sözleşmesi feshedilmeden önce karşı tarafa yasal bildirim süresi tanınmadığı durumlarda ödenen tazminattır.

Kıdem tazminatına hak kazanmak için kaç yıl çalışmak gerekir?

1475 sayılı Kanun m.14 uyarınca aynı işverende en az 1 yıl çalışmış olmak gerekir.

Kimler kıdem tazminatı alabilir?

Yasal şartları sağlayan, iş akdi haklı nedenlerle feshedilen ya da emekli olan işçiler kıdem tazminatı alabilir.

İhbar süresi neye göre belirlenir?

İşçinin o işyerindeki çalışma süresine göre belirlenir ve 2 haftadan 8 haftaya kadar değişebilir.

Kıdem ve ihbar tazminatında zamanaşımı süresi nedir?

Her iki tazminat türünde de zamanaşımı süresi 5 yıldır.

Avukat ile çalışmak tazminat alım sürecini kolaylaştırır mı?

Evet, hak kaybı yaşanmaması ve sürecin doğru ilerlemesi açısından avantaj sağlar.

Kıdem tazminatı nasıl hesaplanır?

İşçinin son brüt maaşı esas alınarak her tam yıl için 30 günlük ücret tutarında hesaplanır. Bu ücret, ikramiye ve yol/yemek yardımı gibi ek menfaatleri de içeren “giydirilmiş ücret”tir ve 1475 sayılı Kanun m.14’teki tavanı aşamaz.

Hangi durumlarda kıdem tazminatı alınamaz?

İşçinin ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı davranışları nedeniyle işten çıkarılması durumunda kıdem tazminatı alınamaz.

Tazminatlar işten çıktıktan sonra ne zaman ödenmelidir?

Kıdem ve ihbar tazminatları iş sözleşmesinin sona erdiği tarihte peşin olarak ödenmelidir.

Kıdem ve ihbar tazminatı davasında arabuluculuk zorunlu mu?

Evet, 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.3 uyarınca kıdem ve ihbar tazminatı dahil işçi-işveren alacak ve tazminat davalarında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması dava şartıdır.

Giydirilmiş ücret nedir?

Çıplak ücrete ek olarak işçiye sağlanan ikramiye, devamlılık arz eden prim, yakacak/giyecek yardımı, servis ve yemek yardımı gibi para ile ölçülebilen menfaatlerin eklenmesiyle bulunan ücrettir; kıdem ve ihbar tazminatı bu ücret üzerinden hesaplanır.

Kıdem tazminatının bir üst sınırı (tavanı) var mı?

Evet. 1475 sayılı Kanun m.14 uyarınca kıdem tazminatı, en yüksek Devlet memuruna ödenen bir yıllık kıdem tazminatı tutarını aşamaz; bu tavan her yıl yeniden belirlenir.

İşe iade davasını kazanıp işe başlatılmazsam tazminatım hangi ücretten hesaplanır?

İşe başlatılmayacağınızın açıklandığı tarihteki veya bir aylık başlatma süresinin sonundaki ücretiniz esas alınır; bu tarihten sonraki ücret artışları hesaba yansımaz.

Kıdem ve ihbar tazminatı hakkında dava açmadan önce ne yapmalıyım?

Öncelikle arabulucuya başvurmanız gerekir; anlaşma sağlanamazsa iş mahkemesinde dava açabilirsiniz.

Yasal Uyarı: Bu makalede yer alan bilgiler genel nitelikte olup hukuki mütalaa veya tavsiye niteliği taşımamaktadır. Hak kaybına uğramamak adına somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir. — Av. Mustafa Kocatepe