Tehiri icra, diğer bir deyişle icranın geri bırakılması 2004 sayılı İcra İflas Kanunu‘nun (”İİK”) 33. ve 36. maddelerinde düzenlenmiştir. İlamsız icra yolunda borçlunun icra takibine ve ödeme emrine itiraz etmesi sonucunda icra takibi durur. Alacaklının, durmuş olan icra takibini devam ettirebilmesi için genel mahkemelerde itirazın iptali davası açması veya şartları mevcutsa icra hukuk mahkemesinde itirazın kaldırılması davası açması, bu davanın mahkemece kabul edilmesi gerekir. Fakat ilamlı icra takibinde, diğer bir deyişle, mahkeme kararına dayanan icra takiplerinde borçlunun kural olarak icra emrine itiraz etme imkanı yoktur. Zira mahkeme bir yargılama yapmış ve davalının borçlu olduğuna karar vermiştir. İcranın geri bırakılması, itiraz imkanı olmayan borçlu tarafın mağduriyetini önlemek amacıyla ihdas edilmiş hukuki yollardan biridir. İcra sürecinde, belirli şartlar altında, borçlu taraf icra işlemlerinin durdurulmasını veya ertelenmesini talep edebilir. Makalemizde icranın geri bırakılması konusu ayrıntısı ile anlatılmış olup, örnek tehiri icra dilekçesi için buraya tıklayabilirsiniz.
TEHİRİ İCRA NEDİR ? (İCRANIN GERİ BIRAKILMASI NEDİR ?)
Tehiri icra, mahkemeden icra işlemlerinin durdurulması veya ertelenmesi talebi anlamına gelir. Tehiri icrayı ikiye ayırmak gerekir.
- İcranın tamamen geri bırakılması (İİK. m.33)
- İcranın geçici olarak geri bırakılması. (İİK. m.36)
İİK m. 33 Anlamında İcranın Tamamen Geri Bırakılması
İcra İflas Kanunu’nun 33. maddesinde, belirli şartların mevcut olması halinde icranın tamamen geri bırakılacağı, diğer bir deyişle durdurulacağı ifade edilmiştir. Kanun maddesi aşağıdaki gibidir :
İcra İflas Kanunu Madde 33 : İcra emrinin tebliği üzerine borçlu yedi gün içinde dilekçe ile icra mahkemesine başvurarak borcun zamanaşımına uğradığı veya imhal veya itfa edildiği itirazında
bulunabilir. İtfa veya imhal iddiası yetkili mercilerce re’sen yapılmış veya usulüne göre tasdik
edilmiş yahut icra dairesinde veya icra mahkemesinde veya mahkeme önünde ikrar olunmuş
senetle tevsik edildiği takdirde icra geri bırakılır.
İcra emrinin tebliğinden sonraki devrede tahakkuk etmiş itfa, imhal, veya
zamanaşımına dayanan geri bırakma istekleri her zaman yapılabilir. Bunlardan itfa veya
imhale dayanan istekler mutlaka noterlikçe re’sen yapılmış veya tasdik olunmuş belgelere
veya icra zaptına istinat ettirilmelidir.
Görüldüğü üzere, icranın tamamen geri bırakılması (durdurulması) için;
- İtfa (borcun ödendiği)
- İmhal (borcun ödenmesi için borçluya mühlet verildiği ve bu mühletin henüz sona ermediği)
- Zamanaşımı (ilamın dayandığı borcun yasa gereği zamanaşımına uğradığı)
itirazlarına dayanılarak icra mahkemesinde dava açılabilir. Eğer yukarıda sayılan durumlar varsa borçlu, icra hukuk mahkemesine icranın geri bırakılması (tamamen durdurulması) için dava açabilecektir.
İİK. m. 36 Anlamında İcranın Geçici Olarak Geri Bırakılması
İcra İflas Kanunu’nun 36. maddesinde ise icranın geçici olarak mahkeme kararıyla durdurulması düzenlenmiştir. Uygulamada, icranın geri bırakılması veya tehiri icra denildiğinde kastedilen budur.
Borçlunun, aleyhine verilen mahkeme kararına karşı kanun yollarına (istinaf veya temyiz) başvurduğundan bahisle icra hukuk mahkemesine başvurarak, kanun yolu incelemesi tamamlanana dek icranın geçici geri bırakılmasını (ertelenmesini) isteme hakkını ifade eder. İcra İflas Kanunu’nun ilgili maddesi aşağıdaki gibidir :
İcra İflas Kanunu Madde 36 : İlâma karşı istinaf veya temyiz yoluna başvuran borçlu, hükmolunan para veya eşyanın resmî bir mercie depo edildiğini ispat eder yahut hükmolunan para veya eşya
kıymetinde icra mahkemesi tarafından kabul edilecek taşınır rehni veya esham veya tahvilât veya taşınmaz rehni veya muteber banka kefaleti gösterirse veya borçlunun hükmolunan para
ve eşyayı karşılayacak malı mahcuz ise icranın geri bırakılması için takibin yapıldığı yer icra
mahkemesinden karar alınmak üzere icra müdürü tarafından kendisine uygun bir süre verilir.
Bu süre ancak zorunluluk hâlinde uzatılabilir.Borçlu, Devlet veya adlî yardımdan yararlanan bir kimse ise teminat gösterme
zorunluluğu yoktur.Ücreti ilgililer tarafından verilirse icra mahkemesince icranın geri bırakılması hakkındaki karar, hükmü veren mahkemeye ve icra dairesine en uygun vasıtalarla bildirilir.
Nafaka hükümlerinde böyle bir süre verilemez.
Bölge adliye mahkemesince başvurunun haklı görülmesi hâlinde teminatın geri verilip
verilmeyeceğine karar verilir. Yargıtayca hükmün bozulması hâlinde borçlunun başvurusu
üzerine, bozmanın mahiyetine göre teminatın geri verilip verilmeyeceğine bozma sonrası
esası inceleyecek mahkemece kesin olarak karar verilir.Bölge adliye mahkemesince başvurunun kesin olarak esastan reddine karar verilmesi
veya Yargıtayca hükmün onanması hâlinde alacaklının istemi üzerine başkaca işleme gerek
kalmaksızın teminata konu olan para alacaklıya ödenir. Mal ve haklar ise, malın türüne göre
icra dairesince paraya çevrilir. Bölge adliye mahkemesinin başvurunun esastan reddine ilişkin kararına karşı temyiz yolunun açık olması hâlinde, temyiz yoluna başvurma süresinin dolmasına kadar icranın geri bırakılması kararının etkisi devam eder. İlâm alacaklısının teminat üzerinde rüçhan hakkı vardır.
Tehiri İcra Şartları
İcranın geri bırakılması için İİK. m.36’da aranan bazı şartlar vardır. Bunlar aşağıdaki gibi sıralanabilir :
- Kanun yoluna başvuru : Davalının (Borçlunun) ilk derece mahkemesinin kararına karşı tehiri icra talepli olarak yasal süresi içerisinde kanun yoluna başvurması (istinaf veya temyiz yoluna başvurması)
- Derkenar alınması : Mahkemeden, icranın geri bırakılmasına konu edilecek olan mahkeme kararının tehiri icra talepli olarak istinaf edildiğini gösteren yazı alınması
- İcra Müdürlüğünden Mehil (Süre) Alınması : Kararın icraya konulduğu icra dairesinden, tehiri icra kararı almak için icra hukuk mahkemesine başvurmak üzere süre alınması
- Teminat : Mahkeme kararı ile hükmedilen para ve eşyanın veya icra hukuk mahkemesince hükmedilecek olan teminatın depo edilmesi
- İcra hukuk mahkemesine başvuru : İcra müdürlüğünün vermiş olduğu mehil (süre) içerisinde icra hukuk mahkemesine başvurularak tehiri icra kararı alınması
- Tehiri icra kararının asıl mahkemeye ve icra dairesine sunulması : İcra hukuk mahkemesinin vereceği tehiri icra kararının, icra hukuk mahkemesince ilgili mahkemeye ve icra dairesine gönderilmesi veya borçlunun bu kararı ilgili mahkeme veya icra dairesine sunması
gerekmektedir.
Tehiri İcra Görevli Mahkeme
Tehiri icra için başvurulacak olan görevli mahkeme, ilamın icraya konulduğu icra müdürlüğünün yargı çevresindeki icra hukuk mahkemesidir.
Tehiri İcra Kararı Verilemeyecek Haller
İİK’nın 36. maddesinin 4. fıkrasında nafaka alacağına ilişkin mahkeme kararları için tehiri icra kararı verilemeyeceği düzenlenmiştir. Kanun tarafından sınırlı olarak belirtilen nafaka borcuna ilişkin ilamlar haricinde diğer ilamlar için borçlu tarafından tehiri icra kararı alınabilir. Bu halde icra işlemleri, kanun yolu incelemesi sonuna kadar durur.
Temyiz Halinde İcranın Geri Bırakılması
Tehiri icra kararı alarak istinaf incelemesi sonuna dek icranın geri bırakılmasını sağlayan borçlu, istinaf makamı olan bölge adliye mahkemesinin istinaf talebini esastan reddetmesi halinde karara karşı temyiz yolu açıksa temyize başvurabilir. Bu halde borçlunun tekraren tehiri icra kararı almaya gerek yoktur. İcra İflas Kanunu’nun 36. maddesinin son fıkrasına eklenen hüküm ile ”Bölge adliye mahkemesinin başvurunun esastan reddine ilişkin kararına karşı temyiz yolunun açık olması hâlinde, temyiz yoluna başvurma süresinin dolmasına kadar icranın geri bırakılması kararının etkisi devam eder.” denerek tehiri icra kararının Yargıtay tarafından yapılacak temyiz incelemesinin sonuna dek devam edeceği ifade edilmiştir.
İcranın Geri Bırakılması İçin Alınan Teminatın İadesi
Bölge adliye mahkemesince başvurunun haklı görülmesi ve davalı borçlunun istinaf talebinin kabulü hâlinde teminatın geri verilip verilmeyeceğine bölge adliye mahkemesince karar verilir. Yargıtay tarafından temyiz talebinin kabul edilmesi ve hükmün bozulması hâlinde borçlunun başvurusu üzerine, bozmanın mahiyetine göre teminatın geri verilip verilmeyeceğine bozma sonrası esası inceleyecek mahkeme tarafından kesin olarak karar verilir.
Bölge adliye mahkemesince başvurunun kesin olarak esastan reddine karar verilmesi
veya Yargıtayca hükmün onanması halinde ise alacaklının istemi üzerine başkaca işleme gerek
kalmaksızın teminata konu olan para alacaklıya ödenir. Mal ve haklar ise, malın türüne göre
icra dairesince paraya çevrilir.
İcranın Geri Bırakılması ve Fethiye Avukat Desteği
Yazımızdan da anlaşılacağı üzere tehiri icra karmaşık bir süreçtir. Vatandaşların bu usulün uygulanması esnasında hata yaparak hak kaybına uğrama ihtimalleri söz konusudur. Bu sebeple bu alanda uzman bir avukat desteği alınması önemlidir. Fethiye avukat bu konuda müvekkilleri adına en etkili adımları uygulayacak ve sürecin nihayete etmesini sağlayacaktır. Vatandaşlar hukuki problemlerinde Fethiye icra avukatı ve Fethiye avukat arayışına girmektedir. Özellikle Fethiye İcra Müdürlüğü dosyaları için Fethiye icra avukatı ile iletişime geçebilirsiniz. Örnek icranın geri bırakılması dilekçesi için buraya tıklayabilirsiniz.
Hukuki problemlerinize ilişkin ayrıntılı bilgi almak için buraya tıklayarak tarafımızla iletişime geçebilir, 0506 773 3969 numaralı telefondan tarafımıza ulaşabilir veya info@kocatepe.av.tr adresinden bize e-posta gönderebilirsiniz.
