Hukuki desteğe mi ihtiyacınız var?
Av. Mustafa KOCATEPE — 0506 773 3969
İşe iade davası, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 18-21. maddelerinde düzenlenmiş, iş güvencesi kapsamındaki işçilere tanınan özel bir haktır. Bu haktan yararlanabilmek için kanunda sayılan şartların eksiksiz sağlanması ve sürelerin kaçırılmaması gerekir.
Bu sayfada kısaca neler var?
- İşe iade davasının şartları ve süreleri
- İspat yükü ve feshin son çare olması ilkesi
- İşe başlatmama tazminatı ve boşta geçen süre ücreti nasıl hesaplanır
Ana Noktalar
- İşe iade davası açabilmek için işyerinde en az 30 işçi çalışması ve işçinin en az 6 aylık kıdemi olması gerekir.
- Fesih bildiriminin tebliğinden itibaren 1 ay içinde arabulucuya başvurulmalıdır.
- İşveren, geçerli bir sebep göstermeden yapılan feshi ispatla yükümlüdür.
İş Kanunu 18-21. Maddeler: İşe İade Davasının Şartları
İş Kanunu m.18 uyarınca, otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde en az altı aylık kıdemi olan işçinin iş sözleşmesi, işveren tarafından geçerli bir sebep gösterilmeden feshedilemez. İşçi, fesih bildiriminde sebep gösterilmediğini veya gösterilen sebebin geçerli olmadığını düşünüyorsa, fesih bildiriminin tebliğinden itibaren 1 ay içinde arabulucuya başvurmalıdır; bu, dava açmadan önce aranan zorunlu bir şarttır. Arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa, son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren 2 hafta içinde iş mahkemesinde dava açılabilir. Yargılamada feshin geçerli bir sebebe dayandığını ispat yükü işverene aittir. Mahkeme feshi geçersiz bulursa, işveren işçiyi 1 ay içinde işe başlatmakla yükümlüdür; işçiyi başlatmazsa, en az 4 en çok 8 aylık ücreti tutarında işe başlatmama tazminatı ödemek zorunda kalır.
İşverenin ispat yükü yalnızca geçerli bir sebebin varlığıyla sınırlı değildir. Yargıtay 22. Hukuk Dairesi’nin 24.11.2011 tarihli, E. 2011/1760, K. 2011/5885 sayılı kararında, işverenin hem feshin geçerli bir nedene dayandığını hem de feshin son çare olması ilkesine uyulduğunu kanıtlaması gerektiği; bu iki unsurdan biri dahi ispatlanamazsa feshin geçersizliğine ve işe iadeye karar verilmesi gerektiği belirtilmiştir. Feshin son çare olması ilkesi, işverenin fesihten önce nakil, eğitim veya başka bir görevde çalıştırma gibi daha hafif tedbirleri değerlendirmiş olmasını gerektirir.
İşe başlatmama tazminatı ve boşta geçen süre ücreti hangi tarihteki ücretten hesaplanır?
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin 05.10.2021 tarihli, E. 2021/9570, K. 2021/13671 sayılı kararına göre, işçi kesinleşen işe iade kararı üzerine yasal süresinde işverene başvurduğunda, işveren işçiyi işe başlatmazsa iş sözleşmesi, başlatılmayacağının açıklandığı tarihte veya bir aylık başlatma süresinin sonunda feshedilmiş sayılır. İşe başlatmama tazminatı, boşta geçen süre ücreti ile kıdem ve ihbar tazminatı gibi feshe bağlı diğer alacaklar da bu tarihteki ücret esas alınarak hesaplanır. İşe başlatmama tazminatının 4 ile 8 ay arasındaki miktarı, işçinin kıdemi ve fesih sebebinin ağırlığı gibi ölçütlere göre mahkemece belirlenir; boşta geçen süre ücreti ise kararın kesinleşmesine kadar çalıştırılmayan süre için en çok dört aylık ücret ve diğer haklarla sınırlıdır.
Sonuç
İşe iade davası açmayı düşünen işçilerin, 1 aylık arabulucuya başvuru süresini ve 6 aylık kıdem/30 işçi gibi şartların kendi durumlarında sağlanıp sağlanmadığını en kısa sürede değerlendirmesi gerekir.
Bunları da inceleyebilirsiniz:
Fethiye İş Hukuku Avukatı: İşçi ve İşveren Hakları Rehberi
Sıkça Sorulan Sorular
İşe iade davası nedir?
İşçinin geçerli bir sebep olmadan işten çıkarılması durumunda açılabilen, iş güvencesi kapsamında işçinin tekrar işine dönmesini amaçlayan bir dava türüdür.
İşe iade davası açma süresi nedir?
İşten çıkarılan işçi, fesih bildiriminin tebliğinden itibaren 1 ay içinde arabulucuya başvurmalıdır.
İşe iade davası sürecinde avukat tutmak zorunlu mudur?
Hayır, ancak süreç teknik bilgi gerektirdiğinden bir avukattan destek almak sürecin sağlıklı ilerlemesini sağlar.
Fethiye’de işe iade davası nerede açılır?
Fethiye’de işe iade davası, iş mahkemesinde veya iş mahkemesi bulunmayan yerlerde görevlendirilen asliye hukuk mahkemesinde açılır.
İşe iade davasını kazanan işçi tekrar iş başı yapmazsa ne olur?
İşçi, kararın kesinleşmesinden itibaren 10 işgünü içinde işe başvurmazsa, işverence yapılan fesih geçerli bir fesih sayılır ve işe başlatmama tazminatı hakkı doğmaz.
İşe iade davası kimler için açılabilir?
30 veya daha fazla işçi çalıştırılan işyerlerinde en az 6 aylık kıdemi olan işçiler işe iade davası açabilir.
Fesih sebebinin geçerliliğini kim ispatlar?
İş Kanunu m.20 uyarınca, feshin geçerli bir sebebe dayandığını ispat yükü işverene aittir.
Feshin son çare olması ilkesi ne demektir?
İşverenin fesihten önce nakil, eğitim veya başka bir görevde çalıştırma gibi daha hafif tedbirleri değerlendirmiş olması gerektiği ilkesidir; bu ilkeye uyulduğunu ispat yükü de işverene aittir.
İşe başlatmama tazminatı hangi ücretten hesaplanır?
İşverenin işe başlatmayacağını açıkladığı tarihteki veya bir aylık başlatma süresinin sonundaki ücret esas alınır; bu tarihten sonraki ücret artışları hesaba yansımaz.
Boşta geçen süre için ücret alabilir miyim?
Evet, kararın kesinleşmesine kadar çalıştırılmadığınız süre için en çok dört aylık ücret ve diğer haklarınız ödenir.
Kıdem ve ihbar tazminatının ayrıntılarına nereden ulaşabilirim?
Konunun ayrıntılarına Fethiye Kıdem – İhbar Tazminatı Avukatı sayfamızdan ulaşabilirsiniz.
Dosyanızı değerlendirmek için bize ulaşabilirsiniz
Av. Mustafa Kocatepe
Yasal Uyarı: Bu makalede yer alan bilgiler genel nitelikte olup hukuki mütalaa veya tavsiye niteliği taşımamaktadır. Hak kaybına uğramamak adına somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir. — Av. Mustafa Kocatepe